De onderzoekers van het PGB-experiment hebben hun eindrapport voorgesteld aan Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen en aan de sector. PGB staat voor PersoonsGebonden Budget en betekent dat een persoon met een handicap een som geld krijgt, of een trekkingsrecht, of beiden. Daarmee kan hij/zij een assistent, of zorg inkopen. Met dit budget kan men professionele, georganiseerde zorg inkopen, bijvoorbeeld in een voorziening. Dit was tot hiertoe, met het Persoonlijke assistentiebudget (PAB), slechts heel beperkt mogelijk. “De ervaringen van de PGB-budgethouders geven ons zeer waardevolle informatie en dit op een cruciaal moment,” zo zegt minister Vandeurzen: “We beginnen aan een grootschalige zorgvernieuwingsoperatie, we beschikken, ondanks de precaire sociaaleconomische situatie, over een budgettair meerjarenperspectief en in de sector Personen met een Handicap is de veranderingsmanager voor de zorgvernieuwing aan zijn opdracht begonnen.” Het experiment startte in 2008. 133 (volwassen) mensen namen er aan deel.

Burgerschapsmodel

Op 1 september 2008 startten het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) en toenmalig Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, Steven Vanackere het PGB-experiment. Het experiment zou twee jaar lopen en is inmiddels afgerond. Het experiment is deel van de beleidsnota “Perspectief 2020, Nieuw Ondersteuningsbeleid voor personen met een handicap” (juli 2010). De ambitie achter het PGB-experiment sluit nauw aan bij de VN-conventie voor de rechten van personen met een handicap. De conventie geldt in ons land sinds 1 augustus 2009. Ze is de juridische uitdrukking van het burgerschapsmodel dat uitgaat van de gelijkheid en de persoonlijke autonomie van en sociale solidariteit met personen met een beperking. Het betekent dat we maximaal investeren in hun volwaardige participatie aan de samenleving en een leven in eigen regie. Personen met een handicap leven niet naast, maar in de samenleving. Zij nemen deel aan het ‘gewone’ maatschappelijke leven in alle levensdomeinen (onderwijs, vrije tijd, mobiliteit, cultuur…). Dit burgerschapsmodel verwezenlijken, vergt met andere woorden niet alleen inspanningen van het beleidsdomein Welzijn.

Perspectief 2020 heeft twee ambitieuze doelstellingen: zorggarantie vanaf 2020 voor personen met een handicap met de grootste ondersteuningsnood en, met dezelfde timing, vraaggestuurde zorg en assistentie. Een belangrijk middel, een instrument om deze doelstelling te verwezenlijken, is het persoonsgebonden budget.

Dit betekent dat, in de plaats van een all-in toegangsticket om gebruik te maken van een all-in pakket in een voorziening, de persoon met een handicap een budget verwerft dat hem volgt. Hij kan dit “aan zijn persoon gebonden budget” inzetten om ondersteuning te verkrijgen die dan betaald wordt door het VAPH. Hij kan, na toekenning van het budget door het VAPH, ook kiézen welke ondersteuning hij wenst van wie en waar. Op deze manier vergroot de impact van een persoon met een handicap op zijn en op hét ondersteuningsaanbod.

Persoonsgebonden budget

Het PGB-project kreeg z’n beslag in de regio’s Halle-Vilvoorde en Antwerpen stad. 133 personen namen er aan deel. Het onderzoek werd uitgevoerd door de Universiteit Antwerpen (Professor Jef Breda en onderzoeker Hans Gevers); de KULeuven en de studiecel van het VAPH werkten mee aan het onderzoek. Met het experiment wil de overheid leren uit alle aspecten van een persoonsgebonden financiering. Wat doen de deelnemers met hun budget? Hoe expliciteren ze hun noden? In welke mate leidt deze aanpak tot een ondersteuningsplan? De overheid laat zich door de bevindingen inspireren om het aanbod optimaal af te stemmen op de vraag.

Vandaag leggen de onderzoekers hun conclusies uit het PGB-experiment voor.  Die conclusies moeten bijdragen tot het maatschappelijke debat dat de nota ‘Perspectief 2020’ in het vooruitzicht stelt. “In dit debat moet het wat mij betreft niét meer gaan over het al of niet hanteren van persoonsgebonden budgetten als toekomstige financieringsvorm voor handicapspecifieke ondersteuning in de toekomst,” zegt Jo Vandeurzen: “Dit principe past volledig in onze visie en mag als verworven beschouwd worden. De manier waarop we de conclusies vertalen naar concrete toewijzingen, dat is wat nu aan de orde is. Hoe zetten we de beschikbare middelen het best in? Hoe bereiken we meer mensen met een vraaggestuurde zorg.”

Flexibele ondersteuningsvormen

Uit het onderzoek blijkt een vraag naar eenvoudige, transparante, flexibele, niet bureaucratische ondersteuning. “De uitbreidingsoperatie van 2011 betekent 1270 extra plaatsen voor het ambulante handicapspecifieke aanbod,” zegt minister Vandeurzen daarover, “maar daar komt bij dat we in de nabije toekomst dat aanbod in belangrijke mate rechtstreeks toegankelijk willen maken. Voorts investeren we goed 4 miljoen euro in vraagverduidelijking en in de organisatie van een voortraject. 2000 personen met beperkingen helpen we zo bij het samenstellen van een ondersteuningsplan. De uitbreiding 1277 bijkomende plaatsen..”

Minister Vandeurzen wacht tegen eind april 2011 het advies in van de adviesverlenende organisaties, verbonden aan het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap: het Raadgevend Comité, het PGB-expertencomité en van de Strategische Adviesraad Welzijn Volksgezondheid en Gezin.

Uit het PGB rapport klinkt voorts een luide vraag naar onderlinge afstemming van de diverse financiële tussenkomsten.

Europa

In heel Europa wordt voluit geëxperimenteerd met modellen van persoonsgebonden financiering. Daarom bestudeerden de onderzoekers ook het PGB-beleid in Nederland, Duitsland en Zweden. “We willen de duurzaamheid nagaan van dit nieuwe instrument,” aldus minister Vandeurzen, “We moeten nl. ook weten wat het gebruik ervan betekent in tijden van zwakke economische groei en grote budgettaire beperkingen. Plus: we kunnen uiteraard veel leren van die andere landen.” De evaluatie van het PGB-experiment is van invloed op het proces van zorgvernieuwing als dusdanig dat een vraaggestuurd, inclusief aanbod van zorg op maat en een vermaatschappelijking van de zorg als finaliteit heeft. De begeleiding van dit proces is, in nauwe samenwerking met het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap, in handen van extern veranderingsmanager Jean-Pierre Van Baelen.

Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.