Waarom gevangenen verhuizen naar Nederland als Tongeren leegstaat?
Ivan Vandecasteele (ACOD)
Het Belgische gevangeniswezen heeft te kampen met een chronisch plaatsgebrek, maar in het federale detentiecentrum is sprake van het omgekeerde: daar worden meer dan zestig personeelsleden ingezet om te waken over vier tot acht jonge gedetineerden.
In 2008 werd de gevangenis in Tongeren omgevormd tot een instelling voor minderjarige gevangenen. Eind november vorig jaar kwamen de eerste minderjarige delinquenten aan. Sindsdien telde de jeugdinstelling amper vier tot maximaal acht jonge gedetineerden. Intussen bleef het personeelsbestand van de gevangenis wel voortdurend groeien. Volgens de vakbond ACOD zal het federale detentiecentrum voor jongeren binnenkort zelfs 66 personeelsleden tellen.
'Een absurde situatie', vindt Ivan Vandecasteele, federaal secretaris van de vakbond ACOD. 'Terwijl we met plaatsgebrek kampen voor Belgische gevangenen en faciliteiten huren in Nederland, staat de instelling in Tongeren nagenoeg leeg. Soms moeten meerdere mensen één uur lang toezicht houden tijdens de wandeling van slechts één jeugdige gevangene. Voor het personeel wordt de toestand frustrerend.'
Rellen in Anderlecht
Waarom minister van Justitie Stefaan De Clerck (CD&V) dat zo geregeld heeft, blijft onduidelijk voor Vandecasteele. 'Het lijkt op een overdreven reactie op een reeks veelbesproken zware feiten die werden gepleegd door minderjarigen.'
Justitie pareert de kritiek en zegt zich te willen voorbereiden op uiteenlopende scenario's. 'Als we onze jonge gevangenen helemaal niet kunnen opvangen, is het ook niet goed', zegt Lieselot Bleyenberg, de woordvoerster van minister De Clerck. Ze erkent dat de beslissing stamt uit de periode van de zware rellen in Anderlecht. 'De bedoeling is om Tongeren als een soort buffer te gebruiken als er in Everberg geen plaats meer is. We hebben in Tongeren ook de capaciteit om elf minderjarigen op te vangen die uit handen worden gegeven door de correctionele rechtbank. We zijn gestart met een kleine groep in Tongeren, maar dat aantal kan schommelen.'
Volgens het kabinet van Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) gaat het in Tongeren over een zogenaamde opstartfase. Ook daar klinkt dezelfde uitleg. 'In totaal beschikt Tongeren over een capaciteit van zeventien plaatsen. Zes daarvan dienen als reserve in het geval van plaatsgebrek in Everberg. De elf overige plaatsen worden ingevuld door jongeren ouder dan 16 die uit handen worden gegeven door de correctionele rechtbank', zegt adjunct-kabinetschef Dirk Broos.
Op termijn 34 plaatsen
Hij kon ook bevestigen dat Tongeren zes Vlaamse ambtenaren telt. Of de verhouding tussen personeel en gedetineerden misschien disproportioneel is, lijkt volgens Broos niet aan de orde. 'De beslissing om Tongeren als buffer in te schakelen voor Everberg, biedt een aantal garanties. Delinquenten die zware feiten plegen, kunnen altijd opgevangen worden in gesloten jeugdinstellingen en komen dus niet meer op straat terecht.'
Het aantal plaatsen in Tongeren wordt op termijn opgetrokken tot 34.
Het Nieuwsblad