Marianne Thyssen heeft ontslag genomen. De CD&V hangt in de touwen. Wat is er toch allemaal aan de hand?
"We hebben op 13 juni een serieuze dreun gekregen, dat mag wel duidelijk zijn. Hoe dat komt, dat moeten we nog analyseren. Ik wil niet vooruitlopen op de conclusies. Wat ik wel al weet, is dat we bij die analyse vooral naar onszelf moeten kijken, dat we niet moeten kijken naar wat de andere partijen hebben gedaan en wat de media allemaal hebben geschreven om onze nederlaag te verklaren. Neen, we moeten zelf voor de spiegel gaan staan."
Hoe moet die evaluatie gebeuren?
"We moeten dat heel open en eerlijk doen. We moeten daar iedereen bij betrekken. De fracties, de bestuursorganen, de lokale mandatarissen. Ze zijn allemaal vragende partij, ze willen allemaal hun inbreng hebben. Dit is niet zonder risico. Servais Verherstraeten die de eindverantwoordelijke is voor deze evaluatie, moet daar rekening mee houden en vervolgens heel goed communiceren. Doet hij dat niet, dan riskeren we lekken naar de pers. Dat kan dan weer voor heel veel perceptie zorgen. Dat kunnen we missen."
Waar moet deze evaluatie voor dienen?
"We moeten onze ideologie en onze visie op de maatschappij opnieuw definiëren en die vervolgens vertalen in concrete actiepunten voor de regeringen waarin we zitten. We moeten daar ook veel duidelijker over communiceren. Ik weet dat het woordje communiceren vreemd klinkt uit mijn mond. Maar indien ik iets onthouden heb van mijn voorzitterschap, dan is het wel dat juiste communicatie héél belangrijk is. Ook belangrijk is dat men communiceert wanneer het niet goed gaat met de partij."
Wat zou volgens u die visie moeten zijn?
"Mensen die het moeilijk hebben, moeten we bijtrekken. En zij die initiatief nemen, moeten we daarin steunen. Het is de biotoop van de christendemocratie. Dat is dus helemaal niet nieuw. Maar wat houdt dat in qua gezin en opvoeding, onderwijs en scholing, tewerkstelling en wat nog meer? Die antwoorden moeten we steeds opnieuw invullen en actualiseren. En dat moeten we met zijn allen doen."
~Communicatie over de partij is heel belangrijk. Ook als het niet goed gaat
Met zijn allen. Maar de CD&V is verdeeld in kampen.
"Dat lees ik in de kranten. Ik sta soms versteld van de creativiteit van journalisten om te bewijzen wat ze willen bewijzen. Nu heet het dat we verdeeld zijn, dat er kampen zijn. Maar daar heb ik helemaal geen weet van. Er is binnen de partij een grote eensgezindheid over wat de CD&V is en hoe dat best wordt ingevuld in de regeringen en meerderheden waarin we zitten. Betekent dit nu dat er geen discussies en meningsverschillen zijn tussen onze mensen die in de verschillende regeringen zitten? Die zijn er. De kleren maken de man. De belangen van de Vlaamse en de federale regering zijn niet altijd dezelfde. En in regeringen zit men nooit alleen, men moet ook rekening houden met de coalitiepartners die soms verschillend zijn in de verschillende regeringen. Ook dat zorgt mee voor discussies. Maar zeggen dat de CD&V verdeeld is, dat gaat me te ver, dat is niet juist."
Waarom heeft de CD&V de verkiezingen verloren?
"We waren de enigen die de uittredende regering heeft verdedigd. Die heeft het niet altijd goed gedaan, toegegeven, maar ze heeft ook het hoofd moeten bieden aan een financiële en economische crisis zonder voorgaande. Dat wordt te veel vergeten. Het heeft natuurlijk ook met geloofwaardigheid te maken. We zijn er niet in geslaagd een aantal zaken te realiseren waarvan we hadden gezegd dat we ze zouden doen. En men heeft de stekker uit de regering getrokken zodat we een aantal zaken die in voorbereiding waren, niet konden afronden. Ik vraag me nog altijd af waarom men de regering Leterme heeft laten vallen. Was het omdat men zijn EU-voorzitterschap niet gunde?"
De regering is gevallen omdat er géén oplossing was voor Brussel-Halle-Vilvoorde.
"Indien er iets is wat men ons niet kan verwijten, dan is het wel het feit dat we er alles aan hebben gedaan om dit probleem opgelost te krijgen. We hebben er onze allerbeste mensen voor ingezet. Het is niet gelukt en daar zijn anderen mee verantwoordelijk voor. Maar goed, ik wil niet natrappen. De kiezer heeft zich uitgesproken, we moeten nu onze rug rechten."
Misschien is de verklaring voor het falen van de regering Leterme te zoeken in de verkiezingscampagne 2007. Vijf minuten politieke moed. Waarna iedereen dichtklapte.
"Ik denk niet dat we het nog op dezelfde manier zouden aanpakken. Maar ik zoek de verklaring vooral in het verkiezingsresultaat van toen waardoor we helemaal niet konden doen wat we wilden. Nu zijn de kaarten herschud en zijn er opportuniteiten om een staatshervorming door te voeren die er toen helemaal niet waren."
Een verklaring voor de nederlaag waarover u niet spreekt is de afwezigheid van de Vlaamse ministers in de verkiezingscampagne.
"Dat is helemaal niet juist. Ik heb me in twee geplooid. Meetings, markten, mailings, affiches, ik heb er alles aan gedaan. Mijn persoonlijke resultaat bewijst dat. Gelijktijdig is de Vlaamse regering blijven doorwerken. Dat was een bewuste keuze. Maar de media hebben dat niet opgepikt. Ik herinner me een persconferentie met Laurette Onkelinx met slechts één Vlaamse journalist."
Marianne Thyssen werd meteen na haar ontslag heilig verklaard.
"Marianne heeft het in heel ondankbare omstandigheden uitstekend gedaan. Niemand maar ook niemand heeft om haar ontslag gevraagd, integendeel. Maar ze is moe. De partij staat voor grote uitdagingen: een interne evaluatie, een nieuw project opstarten, eventuele regeringsonderhandelingen voorbereiden en daarna voeren, de partij herstructureren. Marianne is moe, ze kon de moed niet meer opbrengen. Dan is het beter om ontslag te nemen."
Men zou ook kunnen zeggen dat ze vlucht voor haar verantwoordelijkheden.
"Dat is een te streng oordeel en wordt zo niet ervaren binnen de partij. Ik ben zelf voorzitter geweest. Ik kan me perfect voorstellen wat Marianne voelt."
Ze wilde niet in de tang genomen worden door Yves Leterme en Kris Peeters.
"Opnieuw, dat schrijven de kranten, dat hoor ik niet van Marianne. Een voorzitter zit altijd tussen hamer en aambeeld, krijgt van iedereen informatie, moet soms tegengestelde belangen verzoenen en iedereen steeds opnieuw op dezelfde lijn krijgen. Er is geen persoonlijke tegenstelling tussen Yves Leterme en Kris Peeters, wel voor een stuk een verschil in analyse en dus ook in voorstellen van oplossing om uit de problemen te geraken."
~Ik heb geen weet van twee kampen binnen de CD&V. Er is binnen de partij grote eensgezindheid over wat de CD&V is
Was Yves Leterme niet beter het boegbeeld gebleven voor de CD&V? Hij deed het goed in West-Vlaanderen.
"Achteraf weet iedereen het altijd beter. Toen Yves Leterme een stap opzij zette ten voordele van Marianne Thyssen, vond iedereen dat een meesterzet. Applaus op alle banken. En in de pers. Maar in feite heb ik daar allemaal geen boodschap aan. De kiezer heeft zich uitgesproken, we moeten een nieuwe start nemen, we moeten snel gaan, want in 2012 zijn er alweer gemeenteraadsverkiezingen."
Dat zijn jullie verkiezingen.
"Dat zie ik nu anders. Wie in de gemeenten mee bestuurt of in de oppositie zit, het maakt niet uit, heeft recht op omkadering en ondersteuning vanuit de partij. In 2000 hebben onze plaatselijke mandatarissen de CD&V overeind gehouden, we mogen dat niet vergeten, ze hebben recht op een wederdienst."
Moet de CD&V meedoen aan regeringsonderhandelingen?
"We hebben altijd gezegd dat regeringsdeelname geen must is. Indien we worden uitgenodigd, zullen we onze verantwoordelijkheid opnemen. Ligt een staatshervorming in het verschiet, dan zullen we daaraan meewerken. Maar een regeerakkoord moet over méér gaan dan enkel staatshervorming. Wouter Beke zal als voorzitter uiteindelijk moeten oordelen of we meedoen of niet."
Oppositie is misschien gemakkelijker om de partij te herbronnen.
"Oppositie is een relatieve zaak. We zitten in de Vlaamse regering, we hebben ministers, de mensen maken niet altijd goed het onderscheid tussen het Vlaamse en het federale niveau."
Er zijn er die schrijven dat de CD&V op sterven na dood is.
"Dat heb ik na onze verkiezingsnederlaag in 2003 ook al gelezen. Daarna hebben we vier verkiezingen op rij gewonnen. Journalisten schrijven maar wat. Ik ga onze situatie niet minimaliseren. We hebben zwaar verloren, we zullen hard moeten werken. Vertrouwen komt te voet en vertrekt te paard. Maar de CD&V op sterven na dood, daar doe ik niet aan mee."
~Marianne heeft het in heel ondankbare omstandigheden uitstekend gedaan
Jullie willen meewerken aan een staatshervorming. Maar jullie campagne was nogal Belgicistisch.
"Neen, we hebben ook tijdens de campagne altijd gezegd dat we voor confederalisme zijn en dat we achter de vijf Vlaamse resoluties blijven staan. Maar dat is niet opgepikt. Ook dat is een vraag voor onze evaluatie."
Dat beeld is ontstaan doordat jullie op de N-VA zijn blijven schieten.
"We wilden enkel weten wat de uiteindelijke bedoelingen van de N-VA waren: het einde van België of een nieuw evenwicht tussen de verschillende bestuursniveaus? Dat is een legitieme vraag. Ik stel vast dat Bart De Wever nooit expliciet op die vraag heeft willen antwoorden om zo zijn handen vrij te houden."
Heeft u heimwee naar het kartel met
N-VA?
"Heimwee is niet het juiste woord. Het kartel is gebroken, de scheiding is bekrachtigd door een congres. Een kartel bestaat uit twee partijen die samenwerken maar tegelijk elk hun eigenheid behouden. Hoe lang kan men dat volhouden? De CD&V is niet gelijk aan de N-VA. Op het vlak van staatshervorming staan we dicht bij elkaar, maar sociaal-economisch hebben we duidelijk andere meningen. Maar opnieuw, dat is allemaal verleden tijd, ik ben enkel in morgen geïnteresseerd."
Wie moet het nieuwe boegbeeld van de CD&V worden? Kris Peeters?
"Als minister-president van de Vlaamse regering is hij een van de boegbeelden van de CD&V, dat is evident. Maar wie hét boegbeeld moet worden, is op dit moment niet onze prioritaire bekommernis. We moeten eerst uitmaken welke richting we uit willen met de partij. Dat houdt in dat Servais Verherstraeten niet te lang mag talmen met zijn analyse. En dat Wouter Beke vervolgens duidelijk moet maken welke onze strategische keuzes zijn. Van daaruit zal automatisch een nieuw boegbeeld opstaan. Maar doen we dat niet, dan zullen ongetwijfeld velen zich geroepen voelen om zichzelf als boegbeeld te profileren."
Wouter Beke is nu voorzitter. Is hij krachtig genoeg?
"Ik heb alle vertrouwen in hem. Hij was al eens interimvoorzitter en deed dat toen goed, hij is uitstekend geschoold en onderlegd, hij kent de partij als geen ander en hij leidt de studiedienst. Het is ook zo dat iedereen hem alles zegt en dat hij alles weet wat er in de partij omgaat. Hij heeft dus alle troeven in handen om te slagen. En hij heeft meer lef dan velen denken."
En wie moet daarna voorzitter worden?
"Speculeren is journalisten toevertrouwd. Laat Wouter nu maar eerst zijn werk doen. Daarna zien we wel. Misschien is Wouter dan zelf kandidaat."
Het Belang van Limburg
